۞ امام علی (ع) می فرماید:
هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » یادداشت
  • شناسه : 894
  • ۱۱ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۱
  • 129 بازدید
  • ارسال توسط :
وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی

وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی

مجلس شورای اسلامی نهادی است که ریشه در آرای عمومی دارد و بر طبق ضوابط اساسی مدون، سهم قابل توجهی از حاکمیت در نظام سیاسی کشور را اعمال می نماید.

مجلس شورای اسلامی نهادی است که ریشه در آرای عمومی دارد و بر طبق ضوابط اساسی مدون، سهم قابل توجهی از حاکمیت در نظام سیاسی کشور را اعمال می نماید.
اشخاصی که به عنوان نماینده مردم در این نهاد انجام وظیفه می کنند، دارای حقوق و تکالیفی اند که حدود اختیارات آنان را مشخص می کند. معمولا در رقابت های انتخاباتی نامزدها، وعده هایی به مردم داده می شود که در آنها کمتر به این مسئله توجه می شود. همچنین بسیاری از رای دهندگان انتظار دارند که نمایندگان منتخب آنها ‌جهت حفظ و تامین کلیه امور عمومی، خصوصی و شخصی آنان گام بردارند. در حالی که همان طوری که عنوان شده این نمایندگان تنها در چارچوب حقوق و تکالیف قانونی خود قادر به فعالیت می باشند. لذا در این مختصر قصد داریم تا به بررسی جایگاه قانونی مجلس، اختیارات و وظایف نمایندگان و حدود انتظارات قانونی مردم از آن ها بپردازیم.
وضع و اصلاح قانون: اصل حاکمیت قانون و برقراری نظم اقتضا می کند تمام امور جامعه مبتنی بر قواعدی باشد که همه مردم از حقوق و تکالیف یکسان برخوردارکند و توسط اکثریت جامعه پذیرفته باشد. مجلس شورای اسلامی صلاحیت عام برای تشریح و وضع این قواعد به شکل قانونی را دارد. نیازهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و بهداشتی و … جوامع بشری اصولا تابع زمان و مکان می باشد از این رو نمایندگان مجلس حسب نیاز و ضرورت های جامعه در مقام صلاحیت و تشخیص برای رفع این حوایج از طریق وضع قانون هستند.
برای تشخیص و رفع نیاز های جامعه، گاهی اوقات نمایندگان مجلس پیشنهادهای خود را به مجلس ارائه و در معرض بحث و بررسی قرار می دهند که به آن پیشنهاد ها در اصطلاح طرح می گویند. در برخی موارد نیز با همکاری قوه مجریه یا قضائیه، نیازها ارزیابی و به مجلس پیشنهاد می گردند تا در صحن مجلس مورد بحث و بررسی قرار گیرند. این پیشنهاد ها نیز در اصطلاح لوایح قانونی یا قضائی نامیده می شوند.
نظارت بر قوه مجریه: علاوه بر وضع قانون، وظیفه دیگر مجلس نظارت بر قوه مجریه است. این نظارت هم هنگام تشکیل دولت از طریق دادن رای اعتماد به وزیران و نیز هیئت وزیران اعمال می شود و هم پس از تشکیل دولت می باشد که از طریق استیضاح دولت صورت می گیرد. حتی اگر وزیری استعفا نماید یا توسط رئیس جمهور عزل شود، رئیس جمهور باید برای وزیر جدید از مجلس رای اعتماد بگیرد. رئیس جمهور می تواند در دوران تصدی خود، در مورد مسائل مهم و مورد اختلاف از مجلس برای هیئت وزیران تقاضای رای اعتماد کند. همچنین اگر حداقل یک سوم از نمایندگان رئیس جمهور را در مقام اجرای وظایفش مورد استیضاح قرار دهند، وی باید ظرف مدت یک ماه در مجلس حاضر شود و توضیحات کافی بدهد و سپس از نمایندگان رای اعتماد بگیرد.
رسیدگی به شکایت های مردم: گرچه مجلس در امور قضایی به مفهوم خاص کلمه دخالتی ندارد، ولی برابر قانون اساسی هر کس از طریق کار مجلس یا قوه مجریه و قضائیه شکایتی داشته باشد، می تواند آن را به صورت کتبی به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس نیز موظف است به این شکایت رسیدگی کند. در مواردی هم که شکایت به قوه مجریه یا قوه قضائیه مربوط است، به آن رسیدگی نماید و از آنها پاسخ کافی بخواهد، در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در مواردی که مربوط به عموم باشد، موضوع را به اطلاع عامه برساند.
تحقیق و تفحص در تمام امور کشور: برابر اصل ۷۶ قانون اساسی، مجلس حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد زیرا مجلس مظهر اراده عموم مردم و مبین خواسته های آنان است و نظارت به آن به منزله ی نظارت مردم بر امور می باشد.
نظارت بر معاهدات و قراردادهای بین المللی: نظارت بر معاهدات و قراردادهای بین المللی نیز با مجلس است برابراصل ۷۷ قانون اساسی عهدنامه ها، به تصویب مجلس شورای اسلامی می رسد.
نظارت بر اصل استقلال و تمامیت مرزی کشور: نظارت بر اصل استقلال و تمامیت مرزی کشور نیز با مجلس شورای اسلامی است. مرزهای شناخته شده بین المللی ملاک حدود و وسعت تمامیت اراضی کشورها است و غیر قابل تغییر بودن آن امری است مورد توجه دولت ها و ملت ها ولی ممکن است برخی مرزها به دلیل طبیعی یا نظامی یا سیاسی یا …. مشکلاتی را برای دو کشور ایجاد کند که اصلاح و تغییر جزیی آن مشکل موجود را برطرف کند. هرگونه تغییر در خطوط مرزی ممنوع است مگر اصلاحات جزیی، با رعایت مصالح کشور به شرط آن که یک طرفه نبوده و به استقلال و تمامیت ارضی کشور لطمه نزند و به تصویب چهار پنجم نمایندگان کجلس شورای اسلامی برسد.
نظارت بر اصل آزادی برای افراد جامعه: موضوع دیگری که مجلس به آن می پردازد، مسئله نظارت بر اصل آزادی برای افرائ جامعه به هنگام برقراری حالت فوق العاده می باشد. برقراری حکومت نظامی ممنوع است اما در حالت جنگ و شرایط اضطراری و مانند آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی به طور موقت محدودیت های ضروری را برقرار کند ولی به هر حال مدت آن نمی تواند بیشتر از ۳۰ روز باشد. اگر ضرورت به برقراری مجدد حکومت نظامی همچنان باشد، دولت موظف است مجددا از مجلس مجوز کسب نماید.
نظارت بر قراردادهای مالی دولتی با طرف خارجی: مجلس شورای اسلامی بر قراردادهای مالی دولت با طرف خارجی که براساس قواعد و مقررات معاملات دولتی منعقد می شود، نظارت مستقیم دارد. برابر اصل ۱۳۹ قانون اساسی صلح دعوی راجع به اموال عمومی و دولتی یا ارجاع آن به دادرسی در هر مورد موکل به تصویب هیئت وزیران است و باید به اطلاع مجلس برسد. در مواردی هم که طرف دعوی خارجی باشد و هم چنین در موارد وهم داخلی، اقدامات دولت باید به تصویب مجلس نیز برسد.
نظارت بر تدوین بودجه: از امور مهم دیگری که مجلس بر آن نظارت دارد، تدوین بودجه است. بودجه سالانه کشور از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تسلیم می گردد. پس از تصویب بودجه، مجلس بر نحوه ی اجرای آن نیز نظارت دارد و این نظارت از طریق دیوان محاسبات کشور اعمال می شود. دیوان محاسبات کشور مستقیما زیر نظر مجلس شورای اسلامی است. رئیس این دیوان پس از افتتاح هر دوره قانون گذاری، به پیشنهاد کمیسیون دیوان محاسبات و بودجه مجلس و تصویب نمایندگان آن انتخاب می شود. دیوان محاسبات به کلیه حسابهای وزارت خانه ها، موسسات، شرکت های دولتی و سایر دستگاه هایی که به نحوی از بودجه کشور استفاده می کنند رسیدگی و حسابرسی می کند تا هیچ هزینه ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود صرف شود.

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*